در یازده ماه گذشته ایران از بازاعمال شش قطعنامهٔ تحریمی شورای امنیت، بزرگ‌ترین موج اعتراضات و سرکوب دههٔ اخیر، آغاز جنگ در اسفند ۱۴۰۴، و محاصرهٔ دریایی عبور کرد — و امروز با اقتصادی که تولید ناخالص داخلی‌اش ده درصد کوچک شده، سرگرم چانه‌زنی بر سر بازگشایی تنگه است.
ترویکای اروپایی (E3) ۲۸ اوت با استناد به «عدم اجرای اساسی» تعهدات برجامی، مکانیسم اسنپ‌بک را فعال کرد. پس از شکست طرح‌های تمدید در شورای امنیت، تحریم‌های تسلیحاتی، موشکی و مالی مربوط به قطعنامه‌های ۱۶۹۶ تا ۱۹۲۹ از ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵ بازگشتند. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش‌تر ذخیرهٔ اورانیوم غنی‌شدهٔ ایران را ۴۸ برابر سقف برجام اعلام کرده بود؛ تهران این اقدام را «غیرقانونی» خواند و بازرسان را نپذیرفت.
اعتراضات که ۷ دی در اعتراض به سقوط ارزش ریال و گرانی در بازار بزرگ تهران آغاز شد، به سرعت به شهرهای همهٔ استان‌ها سرایت کرد. در ۱۸ و ۱۹ دی، همزمان با قطع اینترنت، خشونت نیروهای امنیتی به اوج رسید. آمارها بسیار متفاوت است و راستی‌آزمایی هنوز ادامه دارد: هرانا در گزارش «زمستان سرخ» از ۷٬۰۰۷ کشته در ۵۰ روز نخست خبر داده، سازمان حقوق بشر ایران ۴٬۲۱۹ هویت تأییدشده ثبت کرده، و آمار اعلامی حکومت ۳٬۱۱۷ نفر است. دست‌کم ۲۹ معترض تاکنون اعدام شده‌اند و صدها نفر دیگر در معرض احکام اعدام قرار دارند.
در ۲۸ فوریه، حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل به تهران و دیگر شهرها، علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی و ده‌ها مقام ارشد سیاسی و نظامی را در مقر دفتر او کشت. ایران بلافاصله با حمله به اسرائیل، پایگاه‌های آمریکا و متحدان منطقه‌ای واکنش نشان داد. جنگ به لبنان هم کشیده شد؛ پنتاگون بعدها تلفات آمریکا را بی‌سروصدا به ۲۱ کشته و ۸۶۵ زخمی رساند.
در ساعات پایانی ضرب‌الجله، آتش‌بس دو هفته‌ای اعلام شد و گفت‌وگوها در پاکستان آغاز شد؛ اما مذاکرات به نتیجه نرسید. ترامپ آتش‌بس را نامحدود تمدید کرد و تا زمان نتیجه‌گیری نهایی، محاصرهٔ بنادر ایران توسط نیروی دریایی آمریکا به قوت خود باقی ماند. در خرداد، تبادل محدود حملات دوباره بالا گرفت و با یادداشت تفاهم متوقف شد؛ اختلاف اصلی — برنامهٔ هسته‌ای، هرمز و تحریم‌ها — همچنان باز است.
خزانه‌داری آمریکا از ۲۴ اوت کمپینی برای بریدن باقی‌ماندهٔ شریان‌های مالی ایران کلید زد: ناوگان سایه (در اکتبر ۱۷ کشتی تحریم شد)، صرافی‌های رمزارد متهم به پول‌شویی برای سپاه، بانک‌های کمک‌کننده، و در همین هفته ادعای توقیف حدود یک میلیارد دلار رمزارز. بسنت همچنین از همکاری با پاکستان و ترکیه برای بستن «همهٔ مسیرهای زمینی» خبر داد. گمرک ایران اما از رشد صادرات غیرنفتی خبر می‌دهد؛ تصویر دو طرف ماجرا را بخوانید.
محسن رضایی گفت پاسخ آمریکا به هفت شرط ایران برای بازگشایی هرمز «ناکافی» است؛ همزمان گزارش‌ها از مذاکره بر سر یک توافق سه‌مرحله‌ای (کاهش توقیف‌های دریایی، ناظران بی‌طرف، سپس تعدیل تحریم‌ها) حکایت دارد — بدون تأیید رسمی هیچ‌یک از دو طرف. در همین روزها حوثی‌ها با حمله به فرودگاه ریاض ۱۳ نفر را کشتند و ترامپ از احتمال حمله به آن‌ها گفت.
